การเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง (OceanTides)

Share

สำหรับคนที่เคยไปเที่ยวทะเลหรือใช้เวลาอยู่กับชายหาดเป็นเวลานานก็จะสังเกตเห็นการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง และยังพบว่าบางแห่งเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงวันละ 2 ครั้ง โดยจะเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 2 ครั้งและน้ำลง 2 ครั้ง แต่บางแห่งกลับมีน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงเพียงวัน ละ 1 ครั้ง แล้วน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงเกิดจากสาเหตุใด ทำ ไมแต่ละพื้นที่จึงเกิดไม่เหมือนกัน

รูปแสดงการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน (ซ้าย) และน้ำลง (ขวา) บริเวณท่าเรือ เมืองเซนต์ปีเตอร์ พอร์ท เกาะเกิร์นซี ประเทศอังกฤษ

เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงต่างกัน 8.8 เมตร ถ่ายเมื่อ 24 กรกฎาคม 2552 ห่างกัน 6 ชั่วโมง

(ที่มา: http://www.ibbly.com/Tides.html)

 

     จากการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ทำให้เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินทราบว่าการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงเป็นผลมาจากความแตกต่างของแรงโน้ม ถ่วงหรือเกรเดียนต์ของแรง (force gradient) ที่ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์กระทำต่อผิวโลก แม้ดวงอาทิตย์จะมีมวลมากกว่าดวงจันทร์ถึง 27 ล้านเท่า แต่อยู่ห่างจากโลกถึง 390 เท่าของระยะห่างระหว่างโลกและดวงจันทร์ทำให้ดวงอาทิตย์มีแรงหรืออิทธิพลต่อการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงเพียงร้อยละ 46 ของที่ดวงจันทร์กระทำต่อโลก ดวงจันทร์จึงมีอิทธิพลต่อการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง มากกว่าดวงอาทิตย์

    แรงโน้มถ่วงจากดวงจันทร์จะมีผลต่อส่วนต่างๆของผิวโลกแตกต่างกัน ผิวโลกที่หันหน้าไปทางดวงจันทร์ (toward the Moon) จะได้รับแรงโน้มถ่วงสูงกว่าผิวโลกด้านที่หันออกจากดวงจันทร์ (away from the Moon) แต่ขณะเดียวกันโลกก็หมุนรอบตัวเองเกิดแรงหนีศูนย์กลาง (centrifugal force) และจากสภาพเฉื่อย (inertia)ของมหาสมุทรหรือน้ำทะเล ทำให้ผิวน้ำของมหาสมุทรหรือทะเลโป่งออกสองข้าง (two tidal bulges) โดยแนวที่โป่งออกจะอยู่แนวเดียวกับดวงจันทร์ ส่วนผลจากที่โลกหมุนรอบตัวเองก็ทำให้ตำแหน่งที่เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินยืนดูจะถูกพาผ่านจุดที่โป่งออก ดังนั้นแต่ละวันเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจึงมองเห็นน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน และลง

(ที่มา: http://oceanservice.noaa.gov)

 

1. นิยามของแรงไทดัล (Tidal Force: )

                เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจะพิจารณาจากสมการโดยใช้กฎแรงโน้มถ่วงของนิวตัน

 

     เครื่องหมายบวกหรือลบหน้าพจน์แรงไทดัล ช่วยแสดงให้ทราบว่า ที่จุด A ซึ่งเป็นผิวโลกด้านที่หันหน้าเข้าหาดวงจันทร์จะเป็นแรงดูด ทำให้อนุภาคของน้ำบริเวณนั้นถูกดึงเข้าหาดวงจันทร์ ส่วนจุด B ซึ่งเป็นผิวโลกด้านที่หันหน้าออกจากดวงจันทร์จะเป็นแรงผลัก ทำให้อนุภาคของน้ำบริเวณนั้นถูกผลักออกจากดวงจันทร์ ส่วนแรงไทดัลที่จุดศูนย์กลางโลกจะมี ค่าเป็นศูนย์

 

2. การเปรียบเทียบแรงไทดัลที่มาจากดวงอาทิตย์และดวงจันทร์

                ถ้าเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจะเปรียบเทียบแรงไทดัลที่มาจากดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ จะได้ว่า

 

ดังนั้น ดวงอาทิตย์จึงมีแรงไทดัลเพียงร้อยละ 46 ของแรงไทดัลที่ดวงจันทร์กระทำต่อโลก ดวงจันทร์จึงมีอิทธิพลต่อการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงมากกว่าดวงอาทิตย์

    นอกจากนี้ ผลของแรงไทดัลยังทำให้วัตถุหรือมวลทรงกลมมีรูปร่างเปลี่ยนไปกลายเป็นรูปวงรีโดยปริมาตรยังคงเดิม ถ้ามีวัตถุหนึ่งเคลื่อนที่เข้าใกล้ดาวหรือดาวเคราะห์ที่มีมวลมากๆ จะทำให้เกิดแรงโน้มถ่วง ณ จุดต่างๆเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินวัตถุแตกต่างกันมาก ส่งผลให้แรงไทดัลที่ปลายทั้งสองข้างของวัตถุมีค่ามากจนสามารถฉีกวัตถุดังกล่าวให้แตกออกเป็นชิ้นเล็กๆได้ เช่น กรณีของดาวหางชูแมกเกอร์ เลวี่ 9 (Comet Shoemaker-levy 9) เมื่อปี พ.ศ.2537 ซึ่งถูกแรงไทดัลของดาวพฤหัสบดีฉีกออกเป็นชิ้นเล็กๆก่อนพุ่งเข้าชนดาวเคราะห์ดังกล่าว


รูปแสดงชิ้นส่วนของดาวหางชูแมกเกอร์ เลวี่ 9 ซึ่งเกิดจากแรงไทดัลของดาวพฤหัสบดีกระทำต่อดาวหางดังกล่าว

และกลายเป็นชิ้นเล็กๆก่อนพุ่งเข้าชนดาวพฤหัสบดี เมื่อ 17 พฤษภาคม พ.ศ.2537

 (ที่มา: http://en.wikipedia.org/wiki/Comet_Shoemaker-Levy_9)

 

2. รูปแบบการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง

2.1) แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำคู่ (semidiurnal tide)

               ถ้าเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินอยู่บริเวณเส้นศูนย์สูตร และดวงจันทร์ปรากฏอยู่ตำแหน่งใดก็ตาม จะทำให้ตำแหน่งที่เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินยืนสังเกตการณ์ถูกพาผ่านจุดที่โป่งออกทั้งสองข้างวันละ 2 ครั้ง ทำให้ในแต่ละวันเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจะเห็นน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 2 ครั้งและน้ำลง 2 ครั้ง เรียกว่าน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำคู่หรือ semidiurnal tide  โดยน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินทั้งสองครั้งจะสูงสุดเท่ากันและน้ำลงทั้งสองครั้งก็จะต่ำสุด   เท่ากันด้วย  ดังจุด A-A’ในรูป บางครั้งเรียก semidiurnal tide ว่า equatorial tides

     นอกจากนี้การเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินแต่ละครั้งจะไม่ได้ห่างเท่ากับ 12 ชั่วโมงพอดี เพราะเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินต้องพิจารณาการเคลื่อนที่ของดวงจันทร์ด้วย เนื่องจากขณะที่โลกหมุนรอบตัวเอง และดวงจันทร์ก็โคจรรอบโลก แต่อัตราการโคจรของดวงจันทร์ช้ากว่าที่โลกหมุนรอบตัวเอง ทำให้เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินเห็นดวงจันทร์เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจากขอบฟ้าตะวันออกช้าลงประมาณวันละ 50 นาทีและ tidal day จึงยาวนานกว่า solar day ประมาณ 50 นาทีด้วย ดังนั้น ผลจากการเคลื่อนที่สัมพัทธ์ระหว่างโลกและดวงจันทร์ เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจึงมองเห็นดวงจันทร์โคจรรอบโลกครบ 1 รอบ ใช้เวลาประมาณ 24 ชั่วโมงกับอีก 50 นาที และวัฏจักรการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงก็ เช่นเดียวกัน คือ จะใช้เวลาประมาณ 24 ชั่วโมง 50 นาที (the tidal day)โดยน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินแต่ละครั้งจะห่างกันประมาณ 12 ชั่วโมง 25 นาที(half a tidal lunar day) ตัวอย่างเช่น วันนี้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินเวลา 06:00 น. น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินครั้งต่อไปจะเป็นเวลา 18:25 น.เป็นต้น

 

2.2) แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำผสม (mixed tide)

     การเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำผสมหรือ mixed tideจะเกิดเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินที่บริเวณเหนือหรือใต้เส้นศูนย์สูตรไม่เกิน 28.5 องศา โดยเกิดคล้ายกับ semidiurnal tideคือเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 2 ครั้งและน้ำลง 2 ครั้ง แต่น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินทั้งสองครั้งสูงไม่เท่ากัน ส่วนน้ำลงก็ลงต่ำสุดไม่เท่ากัน ดังจุด B-B’ในรูป บางครั้งเรียก mixed tideว่า tropic tidesส่วนน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินแต่ละครั้งจะห่างกันนประมาณ 12 ชั่วโมง 25 นาทีเช่นเดียวกัน

รูปภาคตัดขวางผ่านแนวเหนือ-ใต้ของโลก แสดงบริเวณที่เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำคู่(A-A’) แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำผสม(B-B’)

และแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำเดี่ยว(C-C’)

(ที่มา: http://www.co-ops.nos.noaa.gov)

 

2.3) แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำเดี่ยว (diurnal tide)

     ในพื้นที่บริเวณละติจูดตั้งแต่ 28.5 องศาเหนือเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินไปหรือ 28.5 องศาใต้ลงมาจากเส้นศูนย์สูตรจะเกิดน้ำ เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินเพียง 1 ครั้งและน้ำลง 1 ครั้ง (one tidal cycle per day) สาเหตุเนื่องจากแนวมหาสมุทรที่โป่งออก (the ocean’s  tidal bulges)ไม่จำเป็นต้องอยู่ในแนวเส้นศูนย์สูตรเสมอไป แต่เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินกับตำแหน่งของดวงจันทร์ เนื่องจากระนาบการโคจรของดวงจันทร์เอียงจากระนาบเส้นศูนย์สูตรของโลกไปประมาณ 5 องศา ทำให้ตำแหน่งปรากฏของดวงจันทร์สามารถเคลื่อนที่จากเส้นศูนย์สูตรไปอยู่สูงสุดที่ละติจูด 28.5 องศาเหนือ และสามารถเคลื่อนผ่านเส้นศูนย์สูตรไปอยู่ต่ำสุดที่ละติจูด 28.5 องศาใต้ ขณะที่ดวงจันทร์อยู่ที่ตำแหน่งละติจูดสูงสุด (เอียงไปทางซีกโลกเหนือ) จะทำให้จุดที่โป่งออกมากที่สุดด้านเดียวกับดวงจันทร์เอียงไปทางซีกโลกเหนือสุดด้วย (north of the Tropic of Cancer)แต่ขณะเดียวกันจุดที่โป่งออกมากที่สุดด้านเตรงข้ามกับดวงจันทร์ก็จะเอียงไปทางซีกโลกใต้สุดด้วย (south of the Tropic of Capricorn) ดังจุด C-C’ในรูป ทำให้ผู้สังเกต การณ์ที่อยู่บริเวณดังกล่าวถูกนำผ่านจุดที่มหาสมุทร หรือน้ำทะเลโป่งออกเพียงวันละหนึ่งครั้งจากการหมุนรอบตัวเองของ โลก ดังนั้นในหนึ่งวันเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจึงมองเห็นน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินเพียง 1 ครั้งและน้ำลง 1 ครั้ง โดยน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินแต่ละครั้งจะห่างกันประมาณ 24 ชั่วโมง 50 นาที ตัวอย่างเช่น วันนี้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินเวลา 06:00 น. น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินครั้งต่อไปจะเป็นเวลา 06:50 น.ของวันใหม่ เป็นต้น


รูปแสดงเปรียบเทียบระหว่าง semidiurnal tide (เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน) แบบ mixed tide (กลาง) และแบบ diurnal tide (ล่าง)

(ที่มา: http://www.co-ops.nos.noaa.gov)

 

3. กราฟน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงในระดับท้องถิ่นที่ต่างๆทั่วโลก

กราฟแสดงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแบบ semidiurnal tide (เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน) แบบ mixed tide (กลาง) และแบบ diurnal tide (ล่าง)

ในช่วงเวลา 1 เดือน ณ ที่ต่างๆ 4 แห่ง

 

     การที่เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินมีพื้นที่ติดกับทะเลสองฝั่ง คือ ทะเลอ่าวไทยด้านตะวันออกกับทะเลอันดามันด้านตะวันตก ก็ทำให้ในหลายจังหวัดที่อยู่ติดกับทะเลดังกล่าวสามารถพบเห็นปรากฏการณ์น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงได้เช่นเดียวกับที่ต่างๆทั่วโลก เมื่อศึกษากราฟการเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินลงของระดัเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำรายชั่วโมงจากกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ โดยเลือกบริเวณอ่าวสัตหีบ จ.ชลบุรี หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ และที่เกาะตะเภาน้อย จ.ภูเก็ต พบว่าที่ จ.ชลบุรีจะเป็นน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแบบผสม (Mixed tide)ส่วน จ.ประจวบคีรีขันธ์เป็นแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำเดี่ยว (Diurnal tide)และ จ.ภูเก็ตเป็นแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำคู่ (Semidiurnal tide)

     จึงสรุปได้ว่าชายหาดหรือแม่น้ำแถวทะเล อ่าวไทยมีรูปแบบการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง 2 ลักษณะ คือ แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำผสม กับ แบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำเดี่ยว ส่วนภาคใต้ฝั่งทะเลอันดามันจะเป็นแบเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน้ำคู่

 

กราฟแสดงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงบริเวณอ่าวสัตหีบ จ.ชลบุรี (เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน) หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ (กลาง) ทะเลอ่าวไทย

 และที่เกาะตะเภาน้อย จ.ภูเก็ต (ล่าง) ทะเลอันดามัน ตั้งแต่ 1-31 มกราคม 2553

(เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจากกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ)


แผนที่โลกแสดง semidiurnal tide (เส้นสีเขียว) แบบ mixed tide (เส้นสีแดง)
และแบบ diurnal tide (เส้นสีเหลือง) ที่เกิดเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินตามชายฝั่งของทวีปต่างๆ (ที่มา: http://en.wikipedia.org)

 

น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงในมหาสมุทรเปิด (Open-Ocean Tides)

                จากทฤษฎีการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงดังกล่าวข้างต้นกับเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำ ลงบริเวณชายฝั่งท้องถิ่นของประเทศต่างๆที่วัดได้จริงไม่สอดคล้องกัน และการเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินลงของน้ำยังไม่ตรงกับตำแหน่งของดวงจันทร์อีกด้วย สาเหตุมาจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น

-          ผลของตำแหน่งโลก ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ ตัวอย่าง เช่น ระหว่างเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 1 ค่ำ (new moon) กับ เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 7-8 ค่ำ (first-quarter) และระหว่างเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 15 ค่ำ กับ แรม 7-8 ค่ำ (third-quarter) จะทำให้เกิดการเปลี่ยนขนาดและทิศทางของแรงส่งผลให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินมาเร็วก่อนเวลาที่ดวงจันทร์จะปรากฏ ณ บริเวณนั้น (เมอริเดียนของผู้สังเกต) แต่ถ้าเป็นช่วงระหว่าง เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 7-8 ค่ำ (first-quarter) กับเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 15 ค่ำ และระหว่างแรม 7-8 ค่ำ (third-quarter) กับเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน 1 ค่ำ (new moon) จะทำให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินมาช้ากว่าเป็นเวลาหลายชั่วโมงหลังจากดวงจันทร์มาปรากฏ ณ บริเวณนั้นแล้ว (เมอริเดียนของผู้สังเกต) และนอกจากนี้ รูปแบบการเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงในแต่ละพื้นที่จะกลับมาซ้ำรอยเดิมเวลาเดิมอีกครั้งในทุกๆ 18.6 ปี ซึ่งเป็นผลมาจากรูปแบบการวางตัวของโลก ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์นั่นเอง

 

-          บริเวณตามแนวขอบชายฝั่งของมหาสมุทรซึ่งเป็นทะเลน้ำตื้น คลื่นของไทด์จะสูญเสียพลังงานจากการเสียดทาน กับพื้นมหาสมุทรซึ่งมีทั้งภูเขาใต้น้ำ ร่องทะเลลึกและพื้นผิวที่ขรุขระ ส่วนผลการสำรวจจากดาวเทียมบอกให้ทราบว่า สามในสี่ของพลังงานไทด์ของโลกสูญเสียไปตามทะเลน้ำตื้น เช่น ที่ทะเลรอยต่อของยุโรปเหนือ ทะเลเหลืองของ เอเชีย บริเวณรอบออสเตรเลีย เป็นต้น  ผลดังกล่าวทำให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง มาช้ากว่าที่คาดการณ์ไว้

-          แรงเสียดทานภายในหรือระหว่างอนุภาคของน้ำ (viscosity) ในช่วงที่ถูกแรงไทดัลเหนี่ยวนำอยู่ ก็ทำให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงมาช้ากว่าที่คาดการณ์ไว้

-          ผลของเรโซแนนซ์ (resonance) ที่เกิดจากคาบธรรมชาติการสั่นของอ่าว (เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินกับลักษณะการวางตัว ความกว้าง และความยาวของอ่าว) ไปสอดคล้องกับคาบไทดัลของดวงจันทร์ เช่น คาบธรรมชาติการสั่นของอ่าวฟันดี้ (Bay of Fundy, Nova Scotia)ประเทศแคนาดา มีค่าประมาณ 12 ชั่วโมง ซึ่งใกล้เคียงกับคาบไทดัลของดวงจันทร์ คือ 12 ชั่วโมง 25 นาที ส่งผลให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินสูงมากถึง 16 เมตรในช่วงน้ำเป็น (spring tide)

-          สภาพภูมิอากาศ  เช่น พายุฝนฟ้าคะนอง ทำให้มีลมแรงพัดต่อเนื่อง ส่งผลให้น้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินสูงหรือลงต่ำกว่าปกติ อีกทั้ง  ความกดอากาศสูงจะไปลดความสูงของคลื่นไทด์ แต่ความกดอากาศต่ำจะไปเพิ่มความสูงของคลื่นไทด์

 

                นอกจากดวงจันทร์จะมีผลต่อการโป่งออกของมหาสมุทรแล้ว ดวงอาทิตย์ก็มีผลด้วยเช่นกัน ถ้าโลก ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์อยู่ในแนวเส้นตรงเดียวกัน (new and full moon phases) จะทำให้เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลง  แตกต่างกันมากที่สุด โดยน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจะสูงมาก ส่วนน้ำลงก็ต่ำมากเช่นกัน เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า น้ำเป็น (spring tides) แต่ถ้าโลก ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์อยู่ในแนวตั้งฉาก (first and third quarter phases of the moon) จะทำให้เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแตกต่างกันน้อยที่สุด  โดยน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจะน้อยมาก ส่วนน้ำลงก็ลงน้อยมากเช่นกัน เรียก ปรากฏการณ์นี้ว่า น้ำตาย (neap tides)

 

รูปแสดงการเกิดน้ำเป็น (A) และน้ำตาย (B)

(ที่มา: American Meteorological Society, http://www.oceanmotion.org)

 

รูปแสดงเส้นทางการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก และโลกรอบดวงอาทิตย์

(ที่มา: http://oceanservice.noaa.gov)

 

     การที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลกเป็นวงรี ทำให้ระยะห่างระหว่างโลกและดวงจันทร์ก็มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาและในหนึ่งเดือนที่ดวงจันทร์โคจรรอบโลกครบหนึ่งรอบ จะมีจุดที่ดวงจันทร์เข้าใกล้โลกมากที่สุด (perigee) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่แรงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงิน น้ำลงจะมากกว่าปกติ และจุดที่ดวงจันทร์อยู่ไกลจากโลกมากที่สุด (apogee) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่แรงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงจะน้อยกว่าปกติ โดยดวงจันทร์จะเคลื่อนที่ครบหนึ่งรอบ perigee-apogee-perigee ใช้เวลาประมาณ 25.5 วัน

     ถ้ากรณีดวงจันทร์อยู่ที่ตำแหน่ง perigee และเป็น new moon ด้วย คืออยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และโลกพอดี ก็จะเกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินสูงมาก เรียก เหตุการณ์ดังกล่าวว่า proxigean spring tideซึ่งจะเกิดเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินทุกๆ 1.5 ปี ส่วนระบบโลกและดวงดวงอาทิตย์ก็เช่นเดียวกัน เมื่อโลกเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด (perihelion) ประมาณวันที่ 2 มกราคม น้ำจะเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินลงต่างกันมากและอีกประมาณ 6 เดือน ในวันที่ 2 กรกฎาคม ดวงอาทิตย์จะอยู่ไกลจากโลกมากที่สุด (aphelion) น้ำจะเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินลงต่างกันน้อย

     แรงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงหรือไทดัล (tidal force) ที่มากที่สุดที่นักวิทยาศาสตร์ได้เคยคำนวณไว้ นอกจากดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ก็ยังมีเคราะห์อื่นๆในระบบสุริยะที่มีผลต่อโลกด้วยเช่นกัน

 

(ที่มา: )

 

4. ผลจากแรงน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงหรือไทดัล (tidal force)

                แรงดังกล่าวนอกจากจะทำให้เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินน้ำลงแล้วก็ยังส่งผลทางอ้อมต่ออัตราเร็วในการหมุนของโลก เนื่องจากโลกหมุนรอบตัวเอง ทำให้พื้นโลกบางส่วนต้องผ่านบริเวณแนวของมหาสมุทรหรือน้ำทะเลที่โป่งออก แต่ ขณะเดียวกันแนว ที่โป่งออกดังกล่าวถูกแรงโน้มถ่วงของดวงจันทร์ดึงให้อยู่แนวเดิม จึงทำให้เกิดแรงเสียดทานระหว่างมหาสมุทรกับพื้นโลกใต้ท้องมหาสมุทร (tidal friction)แต่การหมุนของโลกพยายามดึงส่วนของมหาสมุทรที่โป่งออกให้เลื่อนออกจากแนวของโลก-ดวงจันทร์ ดังนั้นบริเวณที่เกิดน้ำเกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินจึงไม่ตรงกับแนวของโลก-ดวงจันทร์

                ความเสียดทานไทดัล(tidal friction) ทำให้เกิดผลสำคัญ 2 ประการ คือ ทำให้โลกหมุนรอบตัวเองช้าลงและทำให้ดวงจันทร์ค่อยๆถอยห่างออกจากโลก โดยคาดว่าทุกๆ100 ปี โลกจะหมุนช้าลง 2.3 มิลลิวินาทีหรือหมายความว่าในอนาคตโลกจะหมุนรอบตัวเองใช้เวลามากว่า 24 ชั่วโมง แต่ในขณะเดียวกันโมเมนตัมเชิงมุมของระบบยังคงที่จึงทำให้ดวงจันทร์ต้องถอยห่างจากโลกออกไปเพื่อรักษาโมเมนตัมเชิงมุมของระบบไว้ โดยจะถอยห่างจากโลกปีละ 38 มิลลิเมตร ผลดังกล่าวทำให้สามารถศึกษาย้อนกลับไปในช่วงแรกเริ่มของโลกและทราบได้ว่าโลกเคยหมุนรอบตัวเองหนึ่งวันใช้เวลาเพียง 6 ชั่วโมงและดวงจันทร์อาจเคยอยู่ใกล้โลกมากหรือหนึ่งในสิบของระยะทางระหว่างโลกและดวงจันทร์ในปัจจุบัน

การที่ปัจจุบันดวงจันทร์โคจรรอบโลกโดยหันหน้าด้านเดียวเข้าหาโลกตลอดเวลาหรือ synchronous rotation ซึ่งหมายถึงดวงจันทร์หมุนรอบตัวเองครบหนึ่งรอบใช้เวลาเท่ากับที่โคจรรอบโลกพอดี ก็เป็นผลมาจากความเสียดทานไทดัลเช่นกัน

 

เกมยิงปลาpantip|วิธีเล่นเกมยิงปลาให้ได้เงินอ้างอิง

1.      

2.      

3.      

4.      

5.       tides, The Cosmic Perspective

 

เรียบเรียงโดย  ทวิจรัส สาโรชสกุลชัย

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)